"Grootste winst vva-1 bij matig productieve pruimenrassen" (Bron: EFM, Gerard Poldervaart & Frank Maas)
"Onderzoeksrapport met betrekking tot de resultaten van een onderstammenproef bij Opal en Avalon"
"VVA-1 blijkt een zwakke pruimenonderstam te zijn die in staat is grote producties te geven van goede kwaliteit. Vanwege de kleinere boomvorm lijken hogere plantdichtheden van 1.380 of zelfs 1.850 bomen per hectare met Victoria goed haalbaar."
"VVA-1 economisch interessant voor intensieve pruimenteelt" Fruitteelt 44, 29 oktober 2004, jaargang 94
"VVA-1 biedt goede kansen voor een intensieve pruimenteelt in Nederland. De productie is goed, de start is vroeg en ook de vruchtgrootte is prima. De zwakkere groei van VVA-1 blijkt geen verhindering te zijn voor het uitgroeien van de pruimen."
"Pruimenonderstam VVA-1 zwakgroeiend en productief" Fruitteelt 44, 29 oktober 2004, jaargang 94
"Pruimentelers wachten op bomen op onderstam VVA-1. Het duurt nog tot 2006 voordat deze volop beschikbaar zijn. Toch zal het wachten lonen, verzekert JACQUES Botden, directeur van boomkwekerijen Botden & van Willegen, die als enige in EUROPA over de productie- en verkooprechten beschikt. "
"Wachten op VVA-1 betaalt zich terug in productie" Fruitteelt 27, Juli 2004, Jaargang 94
"Tot en met 2003 groeide bomen op VVA-1 het zwakste, bloeide zij het rijkste en gaven zij de hoogste productie en de grootste vruchten."
"Onderzoek VVA-1 Caroline van Assche" Fruitteelt 4, 23 januari 2004
"Bij het PPO vergroeien de pruimenbomen goed op de onderstam VVA-1. Ze beginnen veel eerder te produceren dan de bomen op de standaard onderstam St. Julien A of op de onderstammen Ferlenain en Pixy. In de afgelopen jaren leverde de VVA-1 al de hoogste productie van de vier en ook dit jaar is dat het geval. Doordat de bomen op deze onderstam rustiger groeien, kunnen ze ook veel nauwer op elkaar worden geplant. " "Groei pruimenboom voorzichtig remmen" Maandblad NFO Kring NH november 2003
"De Russische onderstam 'VVA-1' lijkt een goede aanwinst. De proefresultaten zijn tot nu toe zeer positief. 'VVA-1' geeft een kleine boom, vroege productie en een goede vruchtmaat. 'VVA-1' wordt beschreven als winterhard, zwak groeiend, verenigbaar met pruim, perzik en abrikoos. Deze onderstam heeft een goede verankering, weinig wortelopslag en is niet gevoelig voor natte bodemomstandigheden."
"VVA-1 remt groei van pruimenbomen" De Boomkwekerij 31/32, 3 augustus 2003
"Op het gebied van pruimenonderstammen bevestigd het onderzoek op Randwijk eigenlijk wat al bekend is: VVA-1 springt er van alle tot nu toe onderzochte zwakke onderstammen duidelijk uit. De groei is duidelijk veel zwakker dan die van St.Julien A. De productie treedt eerder in en is groter, en het vruchtgewicht doet niet onder voor St.Julien A. Bomen op VVA-1 hebben bovendien een iets andere groeiwijze. De aanwezige pruimentelers beoordeelden de bomen op VVA-1 als 'plezieriger, opener en handzamer'."
"Zoektocht naar onderstammen steenfruit gaat verder" Fruitteelt 31, 1 augustus 2003
"In de proef wordt mede de onderstam VVA-1 getest. Met deze onderstam, die een zwakke groeikracht heeft, kan intensiever worden geplant en een hoger rendement worden behaald, mede omdat de bomen eerder in productie zijn."
"Telersvereniging Reine Victoria timmert hard aan de weg" Fruitteelt 27, 4 juli 2003
"Waarschijnlijk biedt de onderstam VVA-1 hier meer mogelijkheden. In een oude proef van het PPO op het bedrijf van Hamelink stond ook VVA-1. Helaas hebben de meeste, toen vierjarige, bomen het in 1998 - na de wateroverlast in september - niet gered. Maar bij de bomen die er nog staan, is het effect op de groeiremming duidelijk te zien. Ze zijn bijna de helft kleiner en geven bovendien goede producties."
"Ik specialiseer me in pruim, een ander doet het niet" Fruitteelt 23, 6 juni 2003
"VVA-1 geeft een kleinere en naar het oogt openere boom dan St.Julien A. Deze onderstam, waarmee al zeven jaar ervaring is opgedaan in Wilhelminadorp, laat geen afsterving of onverenigbaarheid zien."
"Zoektocht naar onderstammen en rassen pruim loopt door" Fruitteelt 31, 3 augustus 2001
"Concluderend kan gesteld worden dat VVA-1 een geschikte onderstam lijkt voor de Nederlandse pruimenteelt. De zwakke onderstam kan aanbevolen worden om op beperkte schaal in de praktijk toe te passen. Zoals voor alle zwakke onderstammen geldt, vraagt VVA-1 een grotere teeltzorg en meer aandacht voor bemesting en watergift dan sterke onderstammen."
"Goede vergroeiing van Opal op VVA-1 geeft vetrouwen" Fruitteelt 27, 6 juli 2001
"Uit Rusland komt in september via een Nederlandse boomkweker de bestelling van de zwakke nieuwe Russische onderstam VVA-1. De eerste resultaten van Nederlands onderzoek waren gunstig en De Ruiter is wel weer toe aan iets nieuws."
"Niks is raar binnen de pruimenteelt" Fruitteelt 34/35, augustus 1999
Wachten op VVA-1 betaalt zich terug in productie
Pruimentelers wachten op bomen op onderstam VVA-1.
Het duurt nog tot 2006 voordat deze volop beschikbaar zijn. Toch zal het wachten lonen, verzekert JACQUES Botden, directeur van boomkwekerijen Botden & van Willegen, die als enige in EUROPA over de productie- en verkooprechten beschikt. De bomen op VVA-1 die in 2006 geplant worden,produceren eerder dan de bomen op St. Julien A die aankomend seizoen de grond ingaan, aldus Botden.
In 1996 hoorde Jacques Botden, directeur van boomkwekerijen Botden & van Willegen,voor het eerst van de nieuwe pruimenonderstam VVA-1.
Onderzoeker Bob Wertheim had de onderstam in 1994 opgenomen in een proef met Opal op het voormalige Proefstation voor de Fruitteelt in Wilhelminadorp. Hij melde voor het eerst in het jaarverslag van 1996 dat Opal op VVA-1 zwakker groeide dan op de overige onderstammen. Enkele jaren later concludeerde hij dat bomen op onderstam VVA-1 kleiner en meer productief zijn dan bomen op onderstam St. Julien A. VVA-1 is afkomstig van het fruitteeltonderzoeksinstituut Krymsk in Rusland. Professor Eremin van dat instituut heeft de onderstam veredeld.
"In de jaren negentig had echter niemand belangstelling voor zwakgroeiende pruimen-onderstammen", herinnert Botden zich. "Er werden nog nauwelijks pruimen geplant. Telers met steenfruit richtten zich volledig op kersen met de nieuwe onderstam Gisela 5".
De boomkweker zag echter wel wat in de zwakgroeiende pruimenonderstam en toog naar Rusland om testcontracten met de licentiehouder af te sluiten. En dat lukte. Hij mocht een beperkt aantal bomen maken voor praktijkproeven.
Proefresultaten
De bomen in Wilhelminadorp moesten na zeven jaar gerooid worden vanwege de sluiting van de proeftuin. In die zeven jaar waren geen bomen doodgegaan door onverenigbaarheid. Na de proeven in Wilhelminadorp is sinds 1997 VVA-1 ook op de proeftuin van PPO-fruit in Randwijk uitgetest met andere rassen, namelijk met Excalibur en Avalon. De resultaten zijn vergelijkbaar met Wilhelminadorp. VVA-1 gaf steeds de kleinste bomen met de hoogste producties en de vruchtmaat was goed.
Wel vraagt de teelt op VVA-1 extra aandacht voor de bemesting omdat de gehalten magnesium en mangaan lager zijn dan bij St. Julien A.
Later zijn ook proeven met Vitoria gedaan. Opnieuw alleen maar positieve resultaten: tot en met 2003 groeide VVA-1 het zwakst, bloeide het rijkst en gaf de hoogste productie en de grootste vruchten. De gomvorming waar Victoria gevoelig voor is lijkt echter met de zwakke onderstam niet voorkomen te kunnen worden.
Kweken kost tijd
Sinds meer en meer bekend werd dat de proefresultaten met VVA-1 gunstig zijn, willen steeds meer fruittelers pruimenbomen op deze onderstam hebben. En het liefst meteen. "Maar zo snel gaat dat niet", legt Botden uit. "De Russische professor heeft de rechten wereldwijd beschermd. Op het testcontract mochten we geen bomen op grote schaal produceren. Sinds vorig jaar hebben we voor Europa de exclusieve productie- en verkooprechten kunnen regelen. Dat betekent dat we de eerste en enige vruchtboomkwekerij in EUROPA zijn die bomen op VVA-1 mag maken", zegt Botden niet zonder trots. "Kweken kost tijd. Vorig jaar hebben we enkele honderden bomen gemaakt. De aanslag was prima. Kweken van bomen op VVA-1 is niet moeilijker dan op St. Julien A" , ervaart de boomkweker.
"Chip-budden gaat, evenals bij St. Julien A het beste. De eerste bomen zijn afgelopen seizoen geleverd aan twee telers die enkele jaren geleden hun nek uitstaken en meegewerkt hebben aan praktijkproeven", meldt Botden.
Dit jaar staan in de kwekerij enkele duizenden bomen die komend najaar beschikbaar zijn. "We leveren op volgorde van binnenkomst van de bestelling. Volgend jaar kunnen we zoveel bomen maken als besteld worden, dus voor najaar 2006 hebben we waarschijnlijk voldoende bomen beschikbaar om aan de vraag te voldoen. We kunnen op dit moment niet meer bomen maken, simpelweg omdat we niet meer onderstammen hebben", legt Botden uit. "We hebben moederbomen aangelegd, maar die moeten nog in productie komen. Acht jaar geleden had nog niemand van VVA-1 gehoord, dat we nu al bomen kunnen kweken op deze onderstam is al heel wat", stelt Botden. De prijs van de bomen op VVA-1 zal ongeveer 25% hoger zijn dan de prijs van bomen op St. Julien A.
Virustoetsing
VVA-1 is nog niet virusvrij-gecertificeerd. Dat betekent echter niet dat de bomen die we nu maken virusziek zijn, legt Botden uit. De NAK-tuinbouw is bezig met de virustoetsing van de nieuwe onderstam. Een eerste toetsing op de belangrijkste virussen heeft de onderstam inmiddels goed doorstaan. Deze schadelijke virussen zijn niet aangetoond. De toetsing gaat nog enkele jaren door. Als de bevindingen van de NAK-tuinbouw goed blijven, krijgt de onderstam over drie tot vijf jaar het certificaat virusvrij.
Op dit moment komt bij Botden uit het buitenland nog weinig vraag naar bomen op VVA-1 binnen. De onderstam is buiten Nederland nog niet zo bekend. "Daarnaast hebben we nog niet veel promotie ervoor gemaakt. We kunnen ze immers nog niet leveren." Botden verwacht overigens dat die vraag nog wel komt, zeker uit een belangrijk pruimenproducerend land als Duitsland. "En dan zijn we op termijn van plan om ook sublicenties uit te geven, zodat meer boomkwekers bomen op VVA-1 kunnen maken."
Caroline van Assche